Uczniowie i studenci
Uczniowie i studenci rozwiązują zagadnienia szkolne mające im dać wiedzę ogólną, uczą się pewnych zasad i reguł, dzięki którym będą mogli w przyszłości rozwiązywać realne problemy życiowe. Nie są to jednak problemy realnego życia. Gdyby szkoła była systemem zupełnie odizolowanym, wtedy mogłaby osiągać sukcesy we wdrażaniu uczniów do sposobów postępowania dających pożądane wyniki w rozwiązywaniu zagadnień szkolnych, co jednak nie daje gwarancji, że wychowankowie osiągaliby analogiczne sukcesy w rozwiązywaniu problemów życiowych po ukończeniu szkoły. Otwarcie szkoły i zbliżenie jej do życia realnego daje większe gwarancje, że wychowankowie będą lepiej umieli rozwiązywać własne problemy życiowe, ale takie otwarcie, wystawienie szkoły na stałe wpływy z zewnątrz, powoduje rozmnożenie liczby czynników ingerujących w działania szkoły i modyfikujących jej oddziaływanie na wychowanków. Zwłaszcza szkoły współczesne znajdują się w sytuacji znacznie trudniejszej niż - na przykład - szkolnictwo przed półwiekiem.